SCM - Biblioteka miejscem wspólnoty – przestrzeń dialogu i tożsamości - konferencja w Międzynarodowym Miesiącu Bibliotek Szkolnych

W świecie pełnym pośpiechu, fragmentaryzacji relacji i informacji, biblioteka może stać się przestrzenią skupienia, bliskości, wspólnego przeżywania, poznawania i budowania tożsamości – indywidualnej i zbiorowej. Nauczyciel bibliotekarz  oraz bibliotekarz to nie tylko promotor czytelnictwa, ale także opiekun pamięci, animator kultury i twórca mostów międzyludzkich.

Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji organizowanej z okazji Międzynarodowego Miesiąca Bibliotek Szkolnych, która odbędzie się 8 października 2025 r. w Dolnośląskiej Bibliotece Pedagogicznej we Wrocławiu.

Spotkanie będzie okazją, aby:

• odkryć, jak biblioteka może stać się przestrzenią budowania relacji i poczucia bezpieczeństwa,
• poznać inspirujące przykłady działań wspierających dialog międzykulturowy i międzypokoleniowy,
• nauczyć się twórczo wykorzystywać literaturę, historię mówioną i storytelling w pracy z uczniami,
• wzmocnić swoją rolę jako lidera działań wspólnototwórczych w szkole i środowisku lokalnym,
• wymienić doświadczenia z innymi nauczycielami i bibliotekarzami.

Konferencja jest bezpłatna i skierowana do:

• nauczycieli bibliotekarzy szkół podstawowych i średnich,
• bibliotekarzy bibliotek publicznych,
• nauczycieli języka polskiego i edukacji wczesnoszkolnej.

🏫 Konferencja: Biblioteka miejscem wspólnoty – przestrzeń dialogu i tożsamości
📅 Data: 8 października 2025
📍 Miejsce: Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna we Wrocławiu

Sprawozdanie z konferencji: SCM - Biblioteka miejscem wspólnoty – przestrzeń dialogu i tożsamości

Program ramowy

• 9.30 - 9.40 - rozpoczęcie konferencji 
• 9.40 - 10.30 - Poezjoterapia. O terapeutyzującej mocy słowa - dr hab. Magdalena Szpunar, prof. Uniwersytetu Śląskiego
• 10.30 - 11.20 - Budowanie relacji międzypokoleniowych w wybranych portugalskich i polskich książkach obrazkowych - dr Elżbieta Jamróz-Stolarska, Instytut Nauk o Informacji i Mediach, Uniwersytet Wrocławski
• 11.20 - 12.10 - Wspólnotowość Gorzowskich Klubów Czytających Rodzin i ich rola w kształtowaniu kultury czytelniczej - Anna Giniewska, Biblioteka Pedagogiczna WOM Gorzów Wlkp. 
• 12.10 - 12.40 - przerwa
• 12.40 - 13.10 - Metoda Lisa, czyli jak w Suchym Lesie oswajamy czytelników z biblioteką - Justyna Rudomina i Monika Jabłuszewska - Panie z biblioteki, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Pawła II w Suchym Lesie
• 13.10 - 13.50 - Budowanie świadomej i zaangażowanej społeczności poprzez twórczość - Marcelina Halaś, Miejska Biblioteka Publiczna w Kamiennej Górze
• 13.50 - 14.30 - Biblioteka w literaturze - miejsce odkryć i zbrodni - dr hab. Paweł Kaczyński, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego
• 14.30 - podsumowanie konferencji

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych tematyką do udziału w konferencji.

Wystąpienia

• 9.40 - 10.30 - Poezjoterapia. O terapeutyzującej mocy słowa - dr hab. Magdalena Szpunar, prof. Uniwersytetu Śląskiego
  
  • Trudne doświadczenia życiowe, ukrywane przed innymi, mogą się przejawiać w formie ruminacji, lęku, trudnych snów, natrętnych myśli. Im większy wysiłek wkładamy w ukrywanie myśli i uczuć, tym większe obciążenie dla ciała. Wysiłek wkładany w chowanie w sobie trudnych doświadczeń przez długi czas staje się silnym stresorem. Zwiększa się nasza podatność na choroby oraz pojawiają się problemy fizyczne i psychiczne, związane z emocjonalnym napięciem. Auto-ekspresja, samo-ujawnianie, pozwala porządkować przeżyte doświadczenia, nadaje im sens i znaczenie. Analogicznie jak zdjęcie pokrywki z garnka z gotującą się wodą spowalnia jej wrzenie, tak pisanie, uwalnia to, co nagromadzone, dlatego często jest łatwiejsze niż mówienie. Wyjawienie prawdy o problemie, traumie, obniża fizjologiczne skutki utrzymywania tajemnicy, niemal natychmiast zmniejsza się napięcie. Konfrontowanie się z problemami emocjonalnymi, pisanie o nich powoduje, że ogólny poziom stresu zaczyna spadać. Odsłaniając tajemnicę na nowo myślimy o tym, co się wydarzyło. Pisząc o skrywanym doświadczeniu, tłumaczymy je za pomocą języka. Konfrontacja z problemem, opowiadanie o nim pomaga zrozumieć dane wydarzenie, a nawet pogodzić się z nim. Kiedy ubieramy doświadczenie w słowa, możemy lepiej je zrozumieć, zasymilować trudne treści, odciąć się od bolesnej przeszłości, nadając jej inne/nowe znaczenie. „Można kogoś upodlić, zagłuszyć, zgasić, ale nie można odebrać mu prawa do jego historii. Odzyskujesz życie, kiedy możesz je opowiedzieć własnymi słowami. Okazuje się wtedy, że tylko pozornie zostało ci ono odebrane” B. Schubert
• 10.30 - 11.20 - Budowanie relacji międzypokoleniowych w wybranych portugalskich i polskich książkach obrazkowych - dr Elżbieta Jamróz-Stolarska, Instytut Nauk o Informacji i Mediach, Uniwersytet Wrocławski
  • Pozycja osób starszych w społeczeństwie zmienia się. Dzisiejsi seniorzy to ludzie często w sile wieku, sprawni fizycznie i aktywni zawodowo. Modyfikacji uległy także pełnione przez nich role w społeczeństwie. Zmiany te są widoczne w całej Europie, a – jak wskazują badania –krajami, w których więzi międzypokoleniowe odgrywają bardzo ważną rolę w życiu rodzinnym i społecznym są Portugalia i Polska. Co ważne, w badaniach nad rolą współczesnych dziadków widać tendencję aktywnego włączania się w opiekę nad wnukami mężczyzn seniorów (Rodrigues 2013). Od kilkunastu lat w Polsce ukazuje się coraz więcej narracyjnych portugalskich książek obrazkowych. Jednym z poruszanych w nich tematów są relacje rodzinne i międzypokoleniowe. W swoim wystąpieniu postaram się przedstawić strategie ukazywania relacji między dzieckiem a dziadkiem w wydanych w Polsce portugalskich książkach obrazkowych, a następnie porównać je ze sposobami ukazania tej relacji w wybranych książkach obrazkowych polskich autorów. Podczas prezentacji skupię się na emocjonalnym charakterze tej relacji, analizując językowe i wizualne sposoby prezentowania emocji i wywoływania określonych stanów emocjonalnych związanych z postacią dziadka i jego rolą w życiu dziecka. Jak wskazuje Maria Nikolajeva, kierując się wynikami badań z zakresu psychologii poznawczej, książki obrazkowe mogą być doskonałym narzędziem rozwijania kompetencji emocjonalnych i empatii dzieci (Nikolajeva 2013, 2018). Jak dowodzi badaczka, lateralizacja mózgu wpływa na emocjonalne zaangażowanie w narracje multimodalne, a obrazy w połączeniu ze słowami wyrażać mogą szeroki zakres emocji podstawowych i społecznych, ułatwiając ich rozpoznawanie i interpretowanie. Z tej perspektywy książki obrazkowe poświęcone relacjom wnucząt i dziadków mogą być rozpatrywane w szerszym kontekście budowania międzypokoleniowych więzi, dialogu i wzajemnego zrozumienia, a także stanowić punkt wyjścia do dyskusji o starości i jej współczesnym postrzeganiu
• 11.20 - 12.10 - Wspólnotowość Gorzowskich Klubów Czytających Rodzin i ich rola w kształtowaniu kultury czytelniczej - Anna Giniewska, Biblioteka Pedagogiczna WOM Gorzów Wlkp. 
  
  • Wystąpienie poświęcone jest wspólnotowemu wymiarowi działalności gorzowskich Klubów Czytających Rodzin. Wskażę, w jaki sposób regularne głośne czytanie w przestrzeni biblioteki sprzyja integracji rodzin, budowaniu dialogu międzypokoleniowego oraz wzmacnianiu tożsamości czytelniczej. Odwołam się także do wyników badań własnych i badań naukowych, które potwierdzają, że wspólne czytanie rozwija nie tylko kompetencje językowe dzieci, lecz także tworzy trwałe więzi społeczne, czyniąc bibliotekę miejscem wspólnoty i kultury.
• 12.40 - 13.10 - Metoda Lisa, czyli jak w Suchym Lesie oswajamy czytelników z biblioteką - Justyna Rudomina i Monika Jabłuszewska - Panie z biblioteki, Szkoła Podstawowa nr 2 im. Jana Pawła II w Suchym Lesie
  • Jest to opowieść o nawiązywaniu relacji i ich wpływie na budowanie nawyków czytelniczych. Opisujemy tu różne 'wabiki" i sposoby, które przyciągają do biblioteki, zatrzymują potencjalnego czytelnika, prowokują do chwycenia za książkę i do poddania się nowej pasji - a to dopiero początek przygody.
• 13.10 - 13.50 - Budowanie świadomej i zaangażowanej społeczności poprzez twórczość - Marcelina Halaś, Miejska Biblioteka Publiczna w Kamiennej Górze
• 13.50 - 14.30 - Biblioteka w literaturze - miejsce odkryć i zbrodni - dr hab. Paweł Kaczyński, prof. Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Poświęcone będzie głównie powieściom kryminalnym, w których biblioteka odgrywa kluczową dla przebiegu akcji rolę.

Prelegenci

dr hab. Magdalena Szpunar - Profesorka Uniwersytetu Śląskiego, doktor habilitowana nauk społecznych w zakresie socjologii. Pracuje na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Instytucie Socjologii. Autorka ponad 190 publikacji naukowych, m.in. monografii: „W drodze do człowieka” (2025), "Kultura algorytmów" (2019), "(Nie)potrzebna wrażliwość" (2018), "Imperializm kulturowy internetu" (2017), "Kultura cyfrowego narcyzmu" (2016). Prowadzi stronę domową magdalenaszpunar.com W wolnym czasie pisze wiersze. Laureatka kilku konkursów poetyckich. Opublikowała 5 tomików wierszy "Mieszkają we mnie słowa", "Biuro szczęść odnalezionych", "Krucha jak rogalik", "Światopatrzenie", "13 pięter ludzkich istnień" oraz "Tyle jej wszędzie i ciągle tak mało" (więcej na swiatopatrzenie.pl).

dr Elżbieta Jamróz-Stolarska - Adiunktka w Instytucie Nauk o Informacji i Mediach Uniwersytetu Wrocławskiego. Jej badania koncentrują się na edytorstwie książki dla dzieci, książce ilustrowanej oraz obrazkowej, rynku wydawniczym dla dzieci w Polsce i na świecie, wpływie małych wydawców na rozwój literatury i książki dla dzieci. Obecnie prowadzi badania nad współczesną portugalską książką obrazkową, jej wydawcach i twórcach oraz recepcji w Polsce. Jest autorką licznych publikacji poświęconych powyższym zagadnieniom, do najważniejszych należą Serie literackie dla dzieci i młodzieży w Polsce 1945–1989. Produkcja wydawnicza i ukształtowanie edytorskie (Warszawa 2014), Lilipucia rewolucja. Awangardowe wydawnictwa dla dzieci i młodzieży w Polsce w latach 2000–2015 (wspólnie z Katarzyną Biernacką-Licznar i Natalią Paprocką, Warszawa 2018), a także współredagowała monografię Navigating Children’s Literature through Controversy. Global and Transnational Perspectives (Brill 2023). Jest zastępczynią kierowniczki Centrum Badań Literatury dla Dzieci i Młodzieży Uniwersytetu Wrocławskiego. 

Anna Giniewska - Lubuski Bibliotekarz Roku 2019. Propagatorka głośnego czytania, edukatorka, biblioterapeutka i bibliotekarka Biblioteki Pedagogicznej Wojewódzkiego Ośrodka Metodycznego w Gorzowie Wielkopolskim. Pomysłodawczyni licznych akcji czytelniczych dla szkół i przedszkoli m. in. międzynarodowa Przerwa na czytanie, w której wzięło już udział prawie 2 miliony osób – akcja otrzymała główną nagrodę „Zwyrtała 2023”, Czytanie na drugie śniadanie, Zaczytany ogród przedszkolaka, O!czytana rodzina. Wprowadziła na polski grunt nową metodę czytelniczą pracy w bibliotece Storytime, wykorzystującą tzw. Tablicę Opowieści. Przez 5 lat prowadząca KCR Przystanek Czytankowo i koordynatorka lubuskich Klubów Czytających Rodzin. Wielokrotnie nagradzana i wyróżniana (3 Nagrody i 7 Wyróżnień) przez Fundację ABCXXI Cała Polska czyta dzieciom za najlepiej przeprowadzoną kampanię społeczną „Cała Polska czyta dzieciom” na przestrzeni lat 2013-2023. Odznaczona Medalem Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego za działania na rzecz biblioterapii.
Swoją czytelniczą aktywnością dzieli się na profilu FB CzytAnia.

Marcelina Halaś - Kulturoznawczyni i antropolożka kultury. Eksploruje temat świadomego kreowania zmian społecznych i kulturowych. Jest propagator¬ką alternatywnych form nauczania, edukacji nieformalnej oraz edukacji poprzez twórczość. W swojej pracy zawodowej jako edukatorka i animatorka kultury w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kamiennej Górze, a także w swojej twórczości prywatnej i amatorskiej, chętnie wykorzystuje nowe media i literaturę. Traktuje je jako narzędzia komunikacji, nośnik tożsamości oraz element procesu budowy zaangażowanej społeczności.
Współpracowała jako trenerka z instytucjami kultury oraz organizacjami pozarządowymi w kraju i za granicą. W swojej pracy często porusza tematy związane z nierównością społeczną, inkluzywnością, neuroróżnorodnością, ekologią, a także kryzysami (klimatycznym, uchodźczym, psychicznym).
Jako liderka, działaczka społeczna i edukatorka, dąży do redukowania nierówności w dostępie do edukacji, kultury i innych zasobów. Uważa je za niezbędne do zdrowego, bezpiecznego i satysfakcjonującego funkcjonowania zarówno społeczności, jak i pojedynczych osób.
Jest pomysłodawczynią i koordynatorką projektów w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Kamiennej Górze. 
Jest laureatką wyróżnienia w ubiegłorocznym konkursie im. Olgi Rok (przyznawanego przez fundację FRSI kobietom pracującym w bibliotekach, aktywistkom i liderkom zmian). Została także uhonorowana tytułem „Bibliotekarz Roku” województwa dolnośląskiego i była finalistką konkursu ogólnopolskiego.
Lubi las i lody pistacjowe.

Paweł Kaczyński – Doktor habilitowany, profesor uniwersytetu, od roku 2016 dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego. Zajmuje się literaturą i kulturą XVIII wieku oraz literaturą popularną XIX-XXI wieku, zwłaszcza powieścią kryminalną. Opublikował dwie książki: Niedokończona podróż. Proza Tomasza Kajetana Węgierskiego. Studia i przekroje oraz Rodzina w literaturze stanisławowskiej. Motywy – konwencje – poglądy. Jest także autorem licznych rozdziałów w monografiach zbiorowych oraz artykułów publikowanych m. in. w „Pamiętniku Literackim”, „Pracach Polonistycznych” czy „Wieku Oświecenia”.

Jak dojechać

Z Dworca PKP - aktualny dojazd sprawdź klikając w mapy Google:

Plakat konferencji

Plakat w wersji PDF

Kontakt: