Temat miesiąca to miejsce w naszym serwisie, w którym umieszczamy tematyczne materiały edukacyjne związane z kalendarium wydarzeń na dany miesiąc. Celem jest wsparcie użytkowników w poszerzaniu wiedzy, ułatwienie samodzielnej pracy. Przygotowany przez nas materiał to wyselekcjonowane materiały z Internetu takie jak publikacje, filmy, artykuły, scenariusze, ciekawe strony, zestawienia bibliograficzne, gotowe quizy online.
Materiały są dostępne na naszych stronach: WebDBP/ Czytelnia Nauczycielska/ Wybrane publikacje/ Zestawienia tematyczne/ Biblioteki szkolne / Aktywnie czytamy/ Godzina wychowawcza/ Kartki z kalendarza
1 listopada
Wszystkich Świętych
Święto ustanowione przez papieża Jana XI, w 835 r. (1 listopada) ku czci zmarłych świętych - już zbawionych - i to zarówno świętych wyniesionych na ołtarze, jak i nikomu nie znanych.
Dzień Weganizmu
Jan Alojzy Matejko [24.06.1838-1.11.1893]
Rocznica śmierci
Polski malarz, twórca obrazów historycznych i batalistycznych, historiozof. Jeden z najwybitniejszych polskich malarzy w historii.
2 listopada
Dzień Zaduszny / Zaduszki
Warto pamiętać, że to właśnie Zaduszki są Świętem Zmarłych, a nie święto Wszystkich Świętych.
Janina Porazińska [29.09.1882-2.11.1971]
Rocznica śmierci
Pisarka, tłumaczka, autorka książek dla dzieci i młodzieży (m.in. Baśnie polskie, Poczytaj mi mamo, Szewczyk Dratewka), założycielka pisma Płomyk, miłośniczka i propagatorka folkloru, z którego czerpała literackie inspiracje.
George Bernard Shaw [26.07.1856-2.11.1950]
Rocznica śmierci
Angielski dramaturg, powieściopisarz i eseista pochodzenia irlandzkiego, laureat Nagrody Nobla w 1925 r., zdobywca Oscara w roku 1938 za "najlepszy scenariusz adaptowany" do filmu "Pigmalion".
3 listopada
Andre Malraux [3.11.1901 – 23.11.1976
Rocznica urodzin
Francuski pisarz, eseista, polityk, autor ważnych opracowań z dziedziny historii sztuki. Podawał się za orientalistę i archeologa, lecz nie posiadał wyższego wykształcenia.
4 listopada
1946 - rocznica założenia UNESCO - Organizacji Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury
Jadwiga Zamoyska [4.07.1831-4.11.1923]
Rocznica śmierci
Patron Roku 2023 - polska działaczka społeczna, służebnica Boża Kościoła katolickiego.
5 listopada
Międzynarodowy Dzień Postaci z Bajek (także 5 sierpnia)
Data wybrana na cześć urodzin Walta Disney’a, jednego z najpopularniejszych autorów bajek animowanych dla dzieci. Obchodzony przede wszystkim w przedszkolach i niższych klasach szkoły podstawowej. Święto to dobra okazja, by wspólnie z dziećmi sięgnąć po ulubione bajki.
- Dzień Postaci z Bajek - gotowe materiały
- Pisarze dzieciom i nie tylko
6 listopada
James Jones [6.11.1921 - 10.05.1977]
Rocznica urodzin
Amerykański powieściopisarz i autor opowiadań, specjalizujący się w tematyce wojennej (m.in. Stąd do wieczności, Cienka czerwona linia).
Piotr Czajkowski [7.05.1840-6.11.1893]
Rocznica śmierci
Rosyjski kompozytor. [Dziadek do orzechów, Jezioro Łabędzie]
7 listopada
Maria Skłodowska-Curie [7.11.1867-4.07.1934]
Rocznica urodzin
Fizyk i chemik, wyróżniona Nagrodą Nobla za osiągnięcia naukowe, w 1903 r. z fizyki i w 1911 r. w dziedzinie chemii, jedyna w historii kobieta-naukowiec dwukrotnie uhonorowana tą nagrodą w dwóch różnych dziedzinach, prekursorka radiochemii.
8 listopada
Europejski Dzień Zdrowego Jedzenia i Gotowania
Celem święta jest promowanie zdrowego jedzenia wśród najmłodszych (i nie tylko), dobrych nawyków żywieniowych, spożywania regularnie posiłków, informowanie o konsekwencjach złej diety.
- Zdrowe żywienie - materiały edukacyjne
Międzynarodowy Dzień Łamańców Językowych
Święto ma za zadanie promowanie języka ojczystego. Dzięki trudnym słowom można przy okazji zachęcić młodych ludzi do lepszego poznania gramatyki i poprawnej wymowy.
- Łamańce językowe - kolekcja przykładów i zadań
9 listopada
Międzynarodowy Dzień Walki z Faszyzmem i Antysemityzmem
Światowy Dzień Adopcji/ Światowy Dzień Sierot
Guillaume Apollinaire [26.08.1880-9.11.1918]
Rocznica śmierci
Właśc. Wilhelm Apolinary Kostrowicki, francuski poeta i pisarz pochodzenia polskiego, przedstawiciel francuskiej awangardy poetyckiej, surrealista, autor dzieł m. in. Alkohole, Wiersze nadreńskie.
10 listopada
Dzień Młodzieży
W Dniu Młodzieży głośno mówi się o aktualnych problemach i wyzwaniach, z którymi muszą się mierzyć młodzi ludzie. Są to między innymi kłopoty na rynku pracy, wpływ młodzieży na możliwość globalnego rozwoju czy jakość życia nastolatków w dzisiejszych czasach.
- Sprawy nastolatków - kolekcja materiałów w Czytelni Nauczycielskiej.Poradniki
- Pokolenie ZALPHA w klasie - jak odpowiedzieć na jego potrzeby.
- Dojrzewanie nastolatków - czas dojrzewania to okres kiedy w nastolatkach zachodzą zmiany zarówno w psychice, w rozwoju fizycznym i w zachowaniu. Czas ten jest trudny zarówno dla nastolatków, jak ich rodziców, ponieważ wiele z wypracowanych wcześniej metod współpracy i wychowania przestaje działać.
- Problemy nastolatków - depresja - poradnik: Współcześnie nastolatki zmagają się z wieloma problemami, których nie doświadczali ich rodzice lub które były mniej powszechne. Obecnie nastolatek musi zmierzyć się z wieloma trudnymi sytuacjami, które dotyczą różnych sfer – emocjonalnej, społecznej, poznawczej. Warto wiedzieć, z czym zmagają się nastolatki, aby lepiej je zrozumieć i mieć szansę pomóc.
- Przemoc rówieśnicza cz1 - w poradniku: Aspekty prawne przemocy rówieśniczej. Przemoc wobec dziecka – aspekty prawne. Stosowanie przemocy w szkole - polskie prawo. Gdy dziecko jest prześladowane w szkole. Przemoc rówieśnicza. Diagnoza przemocy rówieśniczej - jak zorientować się, że dzieje się coś złego?
- Przemoc rówieśnicza cz.2 - Wykluczenie i dyskryminacja w klasie. Scenariusze warsztatów dla młodzieży. Webinary grupy "FAMIGA". Buylling w szkole. Webinary i wykłady Uniwersytetu SWPS. Cyberprzemoc.
- Social media i ryzykowne zachowania: dzieci, młodzieży, a także rodziców.
- Wybrane publikacje
- Materiały edukacyjne w WebDBP
- Godzina wychowawcza - zestaw materiałów i inspiracji, które mogą pomóc w planowaniu ciekawych i wartościowych spotkań z klasą.
- Wolontariat - kompetencje obywatelskie i patriotyczne
- Bezpieczni w każdej sytuacji
- Depresja rówieśnicza – zauważ, zrozum, wesprzyj
- Stres pod kontrolą – jak radzić sobie z napięciem i trudnymi sytuacjami?
- Ekran pod kontrolą – higiena cyfrowa i bezpieczne korzystanie z sieci
- Profilaktyka zdrowia psychicznego i fizycznego
- Pierwsza pomoc – wiedza, która może uratować życie
Dzień Nauki dla Pokoju i Rozwoju
Ken Kesey [17.11.1935 – 10.11.2001]
Rocznica śmierci
amerykański pisarz związany z beatnikami w latach 50. i hippisami w latach 60. XX w., wyrażający w swojej twórczości sprzeciw wobec społecznych i mentalnych form zniewolenia człowieka (m.in. Lot nad kukułczym gniazdem).
Paweł Jasienica [10.11.1909-19.08.1970]
Rocznica urodzin
Właśc. Leon Lech Beynar – polski historyk, pisarz historyczny, eseista i publicysta „Tygodnika Powszechnego”. Autor esejów historycznych
11 listopada
Narodowe Święto Niepodległości
Fiodor Dostojewski [11.11.1821 - 23.12.1831]
Rocznica urodzin
Wybitny rosyjski pisarz, mistrz prozy psychologicznej, autor m.in. Zbrodni i kary, Idioty oraz Braci Karamazow. W jego twórczości pobrzmiewają wątki walki dobra ze złem, są one wnikliwą analizą natury ludzkiej. Pisarz zdecydowanie opowiadał się za chrześcijańską wizją świata.
12 listopada
Jan Marcin Szancer [12.11.1902-21.03.1973]
Rocznica urodzin
Grafik, ilustrator książek dla dzieci, przyjaciel i współpracownik Jana Brzechwy.
Od 1 maja 1945, kiedy to ukazał się pierwszy numer pisma „Świerszczyk”, był jego kierownikiem artystycznym i twórcą ilustracji z okładek. Współpracował z „Płomykiem”, także jako fotograf. Autor ilustracji ok. 300 książek, zarówno dla dzieci i młodzieży, jak i dla dorosłych.
Tadeusz Borowski [12.11.1922-3.07.1951]
Rocznica urodzin
Poeta, prozaik, publicysta, autor m.in. opowiadań „Pożegnania z Marią”.
13 listopada
Międzynarodowy Dzień Niewidomych
Czas, kiedy zaznajamia się pełnosprawnych ludzi z przeszkodami, które na swojej drodze każdego dnia spotykają niewidomi. Wiele budynków nie jest dostosowanych do potrzeb takich osób, a ludzie z psem przewodnikiem są wypraszani ze sklepów. To musi się zmienić, ale tylko szerzenie wiedzy o potrzebach niewidomych może doprowadzić do zmian.
- Edukacja włączająca: Uczeń z niepełnosprawnością wzroku - materiały edukacyjne
Emilia Plater [13.11.1806 - 23.12.1831]
Rocznica urodzin
Uczestniczka powstania listopadowego
Jarosław Dąbrowski [13.11.1836-23.05.1871]
Rocznica urodzin
Rewolucyjny demokrata, generał i wódz sił zbrojnych Komuny Paryskiej .
Stanisław Barańczak [13.11.1946-26.12.2014]
Rocznica urodzin
Polski poeta, eseista, krytyk literacki, tłumacz literatury angielskiej, amerykańskiej, rosyjskiej i niemieckiej, jeden z najważniejszych twórców Nowej Fali, współzałożyciel Komitetu Obrony Robotników oraz niezależnego pisma Zapis.
14 listopada
Ogólnopolski Dzień Seniora
- Międzynarodowy Dzień Osób Starszych - zestawienie bibliograficzne
Dzień Czystego Powietrza
Astrid Lindgren [14.11.1907-28.01.2002]
Rocznica urodzin
Szwedzka pisarka, autorka szeregu popularnych powieści dla dzieci i młodzieży [Fizia Pończoszanka, Dzieci z Bullerbyn, Karlsson z Dachu]
Gottfried Wilhelm Leibniz [1.07.1646-14.11.1716]
Rocznica śmierci
Niemiecki filozof i matematyk. Został uznany za jednego z najważniejszych logików między Arystotelesem, a Gottlobem Frege. Leibniz przedstawił główne założenia, między innymi tego, co obecnie nazywamy koniunkcją, negacją czy tożsamością.
15 listopada
Dzień Uwięzionego Pisarza
Henryk Sienkiewicz [5.05.1846-15.11.1916]
Rocznica śmierci
Powieściopisarz, nowelista, publicysta, laureat Nagrody Nobla w 1905 r.
- Pomysł na lekcję - Trylogia Sienkiewicza – fakty a fikcja literacka
- Quo vadis [quiz]
- Quo vadis [Narodowe czytanie 2016 - kolekcja materiałów]
Antoni Słonimski [15.11.1895-4.07.1976]
Rocznica urodzin
Patron Roku 2025 - Poeta, publicysta, dramatopisarz, felietonista, prozaik, krytyk teatralny i satyryk, członek jak i założyciel kabaretu „Pod Picadorem” (1918) i grupy literackiej „Skamander” (1918). W latach 1948–1951 dyrektor Instytutu Kultury Polskiej w Londynie, w latach 1956–1959 prezes Związku Literatów Polskich.
16 listopada
Dzień Tolerancji
- Tolerancja w szkole - Kolekcja materiałów edukacyjnych
- Eko Kalendarz – materiały edukacyjne i informacyjne
17 listopada
Tydzień Edukacji Globalnej
Dzień Czarnego Kota
18 listopada
Dzień Wiedzy o Antybiotykach
Marcel Proust [10.07.1871-18.11.1922]
Rocznica urodzin
Francuski pisarz, autor powieści "W poszukiwaniu straconego czasu".
19 listopada
Dzień Zapobiegania Przemocy Wobec Dzieci
Światowy Dzień Rzucania Palenia Tytoniu
- Profilaktyka nikotynizmu - materiały
Generał Kazimierz Sosnkowski [19.11.1885-11.10.1969]
Rocznica urodzin
Patron Roku 2025
Bruno Schulz [12.07.1892-19.11.1942]
Rocznica śmierci
20 listopada
Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka
- Prawa dziecka – kolekcja materiałów edukacyjnych
- Prawa ucznia - kolekcja materiałów
- Prawa dziecka i ucznia - zestawienie bibliograficzne
- Eko Kalendarz – Pakiet edukacyjny
Stefan Żeromski [14.10.1864-20.11.1925]
Rocznica śmierci
Patron Roku 2025
21 listopada
Dzień Życzliwości
22 listopada
Dzień Kredki
Jack London [12.01.1876-22.11.1916]
Rocznica śmierci
Amerykański pisarz, dziennikarz, korespondent wojenny, autor takich utworów jak Zew krwi, Biały Kieł czy Martin Eden, w których łączył wątki przygodowe, psychologiczne i autobiograficzne. Choć żył zaledwie 40 lat, to pozostawił po sobie imponujący dorobek - 50 tomów, których publikacja przyniosła mu prawdziwą fortunę.
24 listopada
Katarzynki
Carlo Collodi [24.11.1826-26.10.1890]
Rocznica urodzin
Włoski pisarz i dziennikarz, autor Pinokia.
Maria Pawlikowska – Jasnorzewska [24.11.1891-9.07.1945]
Rocznica urodzin
Maria Teresa Pawlikowska-Jasnorzewska z d. Kossak, primo voto Bzowska, secundo voto Pawlikowska, tertio voto Jasnorzewska. Córka malarza Wojciecha Kossaka, utalentowana poetka i malarka dwudziestolecia międzywojennego, autorka zbiorów wierszy m. in.: Różowa magia, Pocałunki, Niebieskie migdały, Róża i lasy płonące.
25 listopada
Międzynarodowy Dzień Pluszowego Misia
26 listopada
Dzień Ochrony Zasobów Cyfrowych [ostatni czwartek listopada]
Celem pomysłodawców jest zwiększanie powszechnej świadomości w kwestiach ochrony zasobów cyfrowych, zapewniania bezpieczeństwa zasobów, ich długotrwałego przechowywania i powszechnego udostępniania. To najważniejsze zadania stojące przed instytucjami zajmującymi się digitalizacją.
- Kolekcje materiałów edukacyjnych [Webowa DBP
- Pierwszy Międzynarodowy Dzień Ochrony Zasobów Cyfrowych [2017]
Adam Mickiewicz [24.12.1798-26.11.1855]
Rocznica śmierci
Polski poeta, dramaturg, działacz polityczny, publicysta, tłumacz, filozof, działacz religijny, mistyk, organizator i dowódca wojskowy, nauczyciel akademicki.
- Narodowe Czytanie 2022 - Ballady i romanse Adama Mickiewicza - materiały okolicznościowe
- Narodowe Czytanie 2026 - Dziady Adama Mickiewicza - materiały okolicznościowe
29 listopada
Powstanie Listopadowe
Andrzejki
Dzień Bez Zakupów / Dzień Bez Kupowania
Dzień przypadający w Europie w ostatnią sobotę listopada, a w USA w piątek po Święcie Dziękczynienia, ustanowiony jako wyraz protestu przeciwko zbędnym zakupom i nadmiernej konsumpcji dóbr w krajach rozwiniętych
Na podstawie materiałów:
- https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikiprojekt: Rocznice
- https://www.kalbi.pl/kalendarz-swiat-nietypowych
- https://biblioteka.pl/kalendarz
- Kalendarz świąt nietypowych w Narodowej Bazie Talentów
- kalendarium rocznic w 2026 - BP im. Marii Konopnickiej w Suwałkach
- kalendarium rocznic i wydarzeń 2026 – PBW w Kielcach
- Kalendarium rocznic 2026 - MBP Opole
- Kalendarz Świąt Nietypowych: http://kalendarzswiatnietypowych.pl
Opracowała Beata Malentowicz, Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna we Wrocławiu
