Najnowsze artykuły z bazy Edukacja w wyborze
1. Antoniów, Barbara. Uczeń dokonujący samookaleczeń - wielowymiarowe wsparcie w środowisku szkolnym : rola pedagoga krok po kroku. "Głos Pedagogiczny" 2026, nr [3] (164), s. 24-27.
W artykule wskazano działania, jakie powinien podejmować pedagog szkolny wobec ucznia przejawiającego zachowania autoagresywne oraz najczęściej popełniane błędy. Podano podstawy prawne dotyczące organizowania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkołach.
2. Bronhard-Puchała, Marlena. Interwencja kryzysowa i opieka psychologiczna po tragicznym wydarzeniu w szkole. "Psychologia Dzieci i Młodzieży" 2025, nr 5 (8), s. 46-53.
W artykule omówiono zasady interwencji kryzysowej i organizacji opieki psychologicznej po tragicznym wydarzeniu w szkole. Autorka przedstawia sytuacje, które mogą prowadzić do kryzysu i traumy w środowisku szkolnym, oraz opisuje działania, jakie szkoła powinna podjąć w celu zapewnienia wsparcia uczniom i pracownikom. Artykuł uzupełnia studium przypadku dotyczące samobójstwa ucznia będącego ofiarą przemocy rówieśniczej.
3. Drobek, Ewa. Sytuacje kryzysowe w szkołach - źródła, skutki i rola nauczyciela jako opiekuna emocjonalnego. "Wychowawca z Klasą" 2025, nr 3, s. 40-43.
Artykuł prezentuje, jak nauczyciel może pomóc uczniowi w sytuacjach trudnych (stres szkolny, bullying, przemoc rówieśnicza) czy zagrażających zdrowiu psychicznemu (atak paniki, próba samobójcza, depresja). Przytacza przykładowe wypowiedzi nauczyciela do ucznia, proponuje konkretne działania i narzędzia wykorzystane do wsparcia ucznia.
4. Gromulska, Anna. Dziecko potrzebuje pomocy, rodzice mówią „nie”. Co w takiej sytuacji może zrobić placówka? "Monitor Dyrektora Przedszkola" 2026, nr 3, s. 36-40.
Artykuł omawia możliwości działania nauczyciela w sytuacji, gdy rodzice nie podejmują współpracy w zakresie uzyskania opinii lub orzeczenia z poradni psychologiczno-pedagogicznej. Autorka zwraca uwagę, że częstym mitem jest przekonanie o bardzo ograniczonych możliwościach wsparcia dziecka bez formalnej diagnozy. Tekst pokazuje, że nauczyciel może podejmować wiele działań pomocowych także na etapie obserwacji trudności ucznia. Artykuł zawiera praktyczne propozycje rozwiązań i wskazówki, jak reagować na potrzeby dziecka oraz wspierać jego funkcjonowanie edukacyjne i emocjonalne nawet bez oficjalnej dokumentacji diagnostycznej.
5. Kozyra, Agnieszka. Wsparcie dla uczniów w depresji : rola nauczyciela i pedagoga. "Głos Pedagogiczny" 2025, nr [4] (157), s. 34-39.
W artykule wskazano możliwe objawy depresji u uczniów. Przedstawiono sposoby pomocy i wsparcia uczniom z depresją ze strony nauczycieli, pedagogów i rodziców.
6. Krawczyk, Anna. Niepokój, lęk czy przewlekły stres?: symptomy umożliwiające rozpoznanie ucznia w kryzysie psychologicznym na podstawie studium przypadku. "Biologia w Szkole" 2022, nr 3, s. 26-31.
Objawy stresu chronicznego. Różnice pomiędzy ostrym zespołem stresu a zespołem stresu pourazowego.
7. Lenkiewicz, Kamila. Pomoc uczniowi w kryzysie. "Dyrektor Szkoły" 2022, nr 2. Dod. Niezbędnik Dyrektora Szkoły s. 76-79.
Kryzysy psychiczne u dzieci i młodzieży spowodowane pandemią. Wsparcie terapeutów środowiskowych, szkoły, rodziny i instytucji w procesie leczenia dziecka będącego w kryzysie. Wskazówki dla dyrektora.
8. Łoskot, Małgorzata. Dostrzec uczniów z pokolenia płatków śniegu. "Wychowawca z Klasą" 2025, nr 5, s. 31-35.
Artykuł przedstawia działania, jakie nauczyciel może podjąć wobec ucznia znajdującego się w kryzysie psychicznym.
9. Łoskot, Małgorzata. Formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej i metody jej udzielania. "Monitor Dyrektora Przedszkola" 2025, nr 4, s. 6-8.
Artykuł przedstawia wykaz form pomocy psychologiczno-pedagogicznej (m.in. zajęcia rozwijające umiejętności uczenia się, zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze oraz zajęcia specjalistyczne), a także katalog metod wspierających rozwój sprawności psychoruchowej, procesów poznawczych oraz kompetencji emocjonalnych i społecznych. Wyjaśnia również, w jaki sposób można wykorzystać metody terapeutyczne w szkole, takie jak trening umiejętności społecznych (TUS) czy terapia ręki. Artykuł rozróżnia indywidualną opiekę psychologa szkolnego od terapii pedagogicznej, wskazując na odmienne cele, metody i zakres działań obu form wsparcia.
10. Polak-Janik, Ewelina. Jak budować odporność psychiczną uczniów? : rola szkoły w profilaktyce kryzysów emocjonalnych. "Głos Pedagogiczny" 2025, nr [6] (159), s. 20-24.
W artykule wyjaśniono czym jest odporność psychiczna. Wskazano kierunki działań szkoły chcącej realizować profilaktykę zdrowia psychicznego uczniów. Podano przykłady konkretnych działań szkoły.
11. Polak-Janik, Ewelina. Rany, które nie zawsze widać - rozmowa o trudnych doświadczeniach i wsparciu : scenariusz zajęć. "Psychologia Dzieci i Młodzieży" 2025, nr 5 (8), s. 54-57.
W artykule przedstawiono scenariusz zajęć (90 min) przeznaczony dla uczniów klas 6–8 szkoły podstawowej. Zajęcia obejmują wprowadzenie do tematyki traumy, ćwiczenia rozwijające świadomość emocji oraz aktywności uczące dbania o własny dobrostan i korzystania ze wsparcia innych. Artykuł zawiera propozycje pracy indywidualnej i grupowej, w tym ćwiczenia "Apteczka emocjonalna" i "Moje koło wsparcia".
12. Pruś, Małgorzata. Uczniowie sami sobie dobrze radzą : interwencje rówieśnicze jako metoda wsparcia w różnych kryzysach. "Monitor Dyrektora Szkoły" 2023, nr [2] (127), s. 49-57.
Kryzysy, których doświadczają uczniowie i uczennice, mają różne oblicza. Jeśli chodzi o konflikty rówieśnicze, nauczyciele jakoś sobie radzą. Natomiast wobec trudności psychicznych dzieci i młodzieży wielu nauczycieli jest bezsilnych i traci zdolność działania. Brakuje im odpowiedniej wiedzy, kompetencji oraz wsparcia.
13. Sileńska, Aleksandra. Rola grup wsparcia i relacji rówieśniczych w szkołach dla osób w kryzysie psychicznym. "Psychologia Dzieci i Młodzieży" 2025, nr 3 (6), s. 45-50.
Artykuł przedstawia znaczenie grup wsparcia oraz relacji rówieśniczych jako ważnego źródła pomocy dla dzieci i młodzieży doświadczających kryzysu psychicznego. Podkreśla rolę potrzeby przynależności oraz omawia różne formy wsparcia, jakie młodzi ludzie mogą otrzymać w grupie. Autorka zwraca także uwagę na to, jak pomóc dziecku w znalezieniu wspierającego środowiska rówieśniczego oraz wskazuje na terapeutyczną rolę takich grup w procesie radzenia sobie z trudnościami.
14. Stradomska, Marlena. Próba samobójcza - zadania pedagoga szkolnego w różnych sytuacjach kryzysowych oraz procedury postępowania. "Głos Pedagogiczny" 2024, nr [1] (146), s. 14-18.
W artykule wskazano na co warto zwrócić uwagę w kontekście zapobiegania próbom samobójczym wśród uczniów. Podano sposoby wspierania uczniów w kryzysie psychicznym. Przedstawiono role i obowiązki nauczycieli w zapobieganiu zachowaniom autodestruktywnym oraz podstawowe zasady tworzenia szkolnego zespołu reagowania kryzysowego.
15. Szczukiewicz, Anna. Kryzysy psychiczne a funkcjonowanie nastolatka. W: Opieka, pomoc, wsparcie w edukacyjnej rzeczywistości. Red. nauk. Wiesława Walc. Rzeszów : Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, 2019, s. [41]-47.
W artykule zawarto rozróżnienie kryzysów psychicznych oraz charakterystykę funkcjonowania nastolatka podczas sytuacji kryzysowych. Podano też sposoby pomocy i opis, jak budować relację wychowawczą z uczniem w kryzysie.
16. Żukowska-Gołębiewska, Justyna. Profilaktyka zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży - współczesne wyzwania. "Meritum" 2025, nr 1/2, s. 44-52.
Triada kryzysu psychicznego (samotność, niska samoocena, niskie poczucie sprawczości) i jej skutki.
Opracowanie: Urszula Tobolska
