Nowy dom rysia Rudka - zajęcia ekologiczne z teatrzykiem kamishibai

Las to nie tylko drzewa. To skomplikowany i niezwykle cenny ekosystem, w którym swoje miejsce znajdują tysiące gatunków roślin, zwierząt, grzybów i innych organizmów. Lasy są domem dla wielu gatunków, wpływają na klimat, pomagają chronić glebę i wodę oraz stanowią jeden z najważniejszych elementów przyrodniczego bogactwa naszej planety.

Inspiracją do zajęć jest opowieść „Dlaczego zwierzęta mieszkają w bloku Maćka?”, przygotowana przez Stowarzyszenie Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła”. Opowieść w przystępny sposób wprowadza dzieci w temat deforestacji, czyli wylesiania, i pokazuje konsekwencje niszczenia naturalnych siedlisk zwierząt. Bohaterowie historii zmuszeni są opuścić swoje naturalne środowisko i szukać nowego miejsca do życia.

Podczas zajęć uczniowie zastanowią się, dlaczego las jest tak ważny, co dzieje się ze zwierzętami, kiedy tracą swoje siedliska oraz dlaczego ochrona lasów i ich mieszkańców jest ważna dla całej planety. Poznają pojęcie bioróżnorodności i dowiedzą się, że każdy organizm pełni określoną rolę w przyrodzie.

Ważnym elementem zajęć będzie aktywność z wykorzystaniem maty do kodowania. Uczniowie będą klasyfikować i grupować zdjęcia zwierząt według ich środowiska życia – rozpoznawać zwierzęta domowe i hodowlane, gatunki żyjące w polskich lasach oraz zwierzęta charakterystyczne dla lasów i innych środowisk na różnych kontynentach. Zadanie pozwoli połączyć wiedzę przyrodniczą z rozwijaniem logicznego myślenia, orientacji przestrzennej i umiejętności klasyfikowania.

Zajęcia mają uświadomić dzieciom, że las jest domem, a jego utrata oznacza dla wielu zwierząt konieczność poszukiwania nowego miejsca do życia. Jednocześnie pokazują, że każdy z nas może mieć wpływ na ochronę przyrody poprzez codzienne wybory i odpowiedzialne zachowanie.

Adresat

Zajęcia adresowane są do dzieci w wieku przedszkolnym oraz uczniów klasy I szkoły podstawowej. Zakres i poziom trudności zadań można dostosować do wieku uczestników.

Cele

Cele ogólne

• rozwijanie świadomości ekologicznej i wrażliwości na problemy środowiska naturalnego;
• zapoznanie uczniów ze zjawiskiem deforestacji i jego konsekwencjami;
• uświadomienie znaczenia lasów dla ludzi, zwierząt i całej planety;
• rozwijanie szacunku wobec przyrody i odpowiedzialności za jej ochronę;
• kształtowanie umiejętności klasyfikowania i porządkowania informacji;
• rozwijanie logicznego myślenia i orientacji przestrzennej poprzez zabawy z matą do kodowania.

Cele szczegółowe – wiedza

Uczeń:

• wie, czym jest las i jakie funkcje pełni w przyrodzie;
• rozumie pojęcie deforestacji (wylesiania);
• zna wybrane przyczyny i skutki wylesiania;
• rozumie, że las jest naturalnym środowiskiem życia wielu gatunków;
• poznaje pojęcie bioróżnorodności;
• wie, że utrata naturalnych siedlisk może zagrażać zwierzętom i innym organizmom;
• rozpoznaje wybrane zwierzęta domowe i hodowlane;
• rozpoznaje wybrane zwierzęta żyjące w polskich lasach;
• poznaje przykłady zwierząt występujących w lasach i środowiskach przyrodniczych różnych regionów świata;
• rozumie, że różne gatunki zwierząt potrzebują odpowiednich warunków i środowiska do życia.

Cele szczegółowe – umiejętności

Uczeń:

• uważnie słucha opowieści i potrafi wypowiedzieć się na jej temat;
• wskazuje przyczyny i skutki utraty naturalnych siedlisk;
• rozpoznaje wybrane gatunki zwierząt i przyporządkowuje je do odpowiedniego środowiska;
• klasyfikuje zwierzęta według określonych kryteriów;
• potrafi współpracować podczas wykonywania zadań grupowych;
• orientuje się na macie do kodowania;
• układa i odczytuje proste sekwencje poleceń;
• rozwija logiczne myślenie i umiejętność dostrzegania zależności;
• wskazuje sposoby ochrony lasów i środowiska naturalnego;
• dostrzega związek między działaniami człowieka a stanem środowiska;
• formułuje własne pomysły na działania przyjazne przyrodzie.

Metody i formy pracy podczas zajęć

Metody pracy

• słowne: opowiadanie, rozmowa kierowana, dyskusja;
• wizualne: analiza ilustracji i fotografii zwierząt;
• aktywizujące: burza mózgów, klasyfikowanie, zagadki przyrodnicze;
• praktyczne: praca z matą do kodowania, grupowanie i przyporządkowywanie zwierząt;
• problemowe: poszukiwanie odpowiedzi na pytania dotyczące wylesiania i jego konsekwencji;
• ruchowe: zabawy i ćwiczenia z wykorzystaniem maty do kodowania.

Formy pracy

• praca indywidualna;
• praca w parach;
• praca w małych grupach;
• praca z całą grupą;
• zadania zespołowe na macie do kodowania.

Środki dydaktyczne

• opowieść „Dlaczego zwierzęta mieszkają w bloku Maćka?”;
• mata do kodowania;
• karty i fotografie przedstawiające zwierzęta;
• ilustracje przedstawiające różne środowiska życia;
• kartki i materiały plastyczne.

Proponowane aktywności

1. Opowieść Dlaczego zwierzęta zamieszkały w bloku Maćka?
2. Las – dom pełen życia
3. Kto gdzie mieszka? – mata do kodowania
4. Zwierzęta na walizkach – dokąd pójdą?
5. Co możemy zrobić dla lasu?
6. Podsumowanie – las to dom. „Co możemy zrobić, aby zwierzęta nie musiały szukać nowego domu?”

Czas trwania

45 minut

Zajęcia prowadzi Beata Malentowicz