Świat, w którym żyjemy, nie jest idealny. Wojny, głód, nierówności społeczne, ubóstwo i kryzys środowiskowy to problemy, z którymi mierzą się ludzie na całym świecie. Jak rozmawiać o nich z dziećmi i młodzieżą, nie odbierając im nadziei i wiary w możliwość zmiany?
Inspiracją do zajęć jest książka „Trzeba będzie…” Thierry'ego Lenaina i Oliviera Talleca – poruszająca opowieść, która trudne i ważne problemy współczesnego świata przedstawia z perspektywy dziecka. Młody bohater dostrzega to, co dzieje się wokół niego, ale jednocześnie zauważa piękno przyrody, siłę miłości i możliwości, jakie daje człowiekowi zaangażowanie. Jego spojrzenie prowadzi do ważnego pytania: co możemy zrobić, aby świat stał się lepszym miejscem?
Zajęcia są okazją do rozmowy o problemach współczesnego świata, ale przede wszystkim o nadziei, odpowiedzialności i sprawczości. Uczestnicy zastanowią się, czy pojedynczy człowiek może mieć wpływ na otaczającą go rzeczywistość i jakie działania – nawet te najmniejsze – mogą przyczyniać się do pozytywnych zmian.
Praca z tekstem i ilustracjami książki stanie się punktem wyjścia do rozmowy o empatii, szacunku dla drugiego człowieka i środowiska naturalnego oraz o tym, że dostrzeganie problemów jest pierwszym krokiem do poszukiwania ich rozwiązań.
Adresat
Zajęcia adresowane są do uczniów szkoły podstawowej oraz ponadpodstawowej. Zajęcia są dostosowane do wieku i możliwości uczestników.
Cele
Cele ogólne
- rozwijanie wrażliwości na problemy współczesnego świata;
- kształtowanie empatii i postawy szacunku wobec innych ludzi oraz środowiska;
- rozwijanie świadomości globalnych wyzwań i odpowiedzialności za otaczający świat;
- kształtowanie poczucia sprawczości i wiary w możliwość wpływania na rzeczywistość;
- rozwijanie umiejętności krytycznego i twórczego myślenia;
- zachęcanie do poszukiwania rozwiązań problemów społecznych i środowiskowych.
Cele szczegółowe – wiedza
Uczeń:
- poznaje wybrane problemy współczesnego świata, m.in. wojny, głód, nierówności społeczne i zanieczyszczenie środowiska;
- rozumie, że problemy globalne mogą wpływać na życie ludzi i środowisko naturalne;
- poznaje znaczenie pojęć: empatia, odpowiedzialność, zaangażowanie, sprawczość;
- dostrzega związki między codziennymi działaniami człowieka a sytuacją innych ludzi i stanem środowiska;
- rozumie, że świadomość problemów jest pierwszym krokiem do poszukiwania sposobów ich rozwiązywania.
Cele szczegółowe – umiejętności
Uczeń:
- analizuje tekst literacki i ilustracje oraz interpretuje ich znaczenie;
- potrafi nazwać i opisać problemy przedstawione w opowieści;
- wyraża własne emocje i refleksje związane z poruszanymi tematami;
- dostrzega różne perspektywy i potrafi spojrzeć na problem z punktu widzenia drugiego człowieka;
- uczestniczy w dyskusji i formułuje własne opinie;
- poszukuje możliwych rozwiązań problemów społecznych i środowiskowych;
- wskazuje działania, które może podjąć indywidualnie lub wspólnie z innymi;
- rozwija umiejętność współpracy i podejmowania wspólnych inicjatyw;
- dostrzega własną sprawczość i możliwość wpływania na najbliższe otoczenie.
Metody i formy pracy podczas zajęć
Metody pracy
- słowne: rozmowa kierowana, dyskusja, głośne czytanie lub prezentacja fragmentów książki;
- aktywizujące: burza mózgów, mapa myśli, praca problemowa;
- wizualne: analiza ilustracji i ich interpretacja;
- problemowe: poszukiwanie odpowiedzi na pytania dotyczące problemów współczesnego świata;
- twórcze: projektowanie własnych pomysłów na zmianę najbliższego otoczenia.
Formy pracy
- praca indywidualna;
- praca w parach;
- praca w małych grupach;
- dyskusja z całą grupą;
- prezentacja efektów pracy.
Środki dydaktyczne
- książka „Trzeba będzie…” Thierry'ego Lenaina i Oliviera Talleca;
- prezentacja lub wybrane ilustracje z książki;
- kartki i arkusze papieru;
- materiały piśmiennicze;
- materiały do tworzenia map myśli i plakatów.
Proponowane aktywności - uczniowie szkoły podstawowej
- Co widzi dziecko? – rozmowa o książce
- Świat nie jest idealny – mapa problemów
- Trzeba będzie… – szukamy rozwiązań
- Małe kroki – wielkie zmiany
- Od problemu do działania
-
Zajęcia kończy refleksja nad pytaniem: „Czy świadomość problemów wystarczy, aby zmienić świat? Co jeszcze jest potrzebne?”
Uczniowie szkoły ponadpodstawowej
- Podczas czytania uczniowie zwracają uwagę na zagadnienia:
- jakie problemy świata pojawiają się w historii,
- jakie rozwiązania proponuje dziecko
- Dyskusja zakończona pytaniem
zakończyć pytaniem: „Co twoim zdaniem trzeba będzie zrobić w przyszłości, aby świat był lepszy?”
- Zadania w grupach (zadania aktywizujące):
- Burza mózgów - 5 działań, które mogą poprawić świat w jednej z kategorii: środowisko, relacje między ludźmi, pokój na świecie, równość i pomoc potrzebującym
- Gra „Ranking nadziei” - refleksja nad wartościami.
- Gra „Co by było gdyby…?” - rozwijanie myślenia krytycznego i wyobraźni.
- Gra „Szybkie decyzje” - rozwijanie refleksji etycznej.
- Drzewo dobrych zmian.
Czas trwania
45 minut (do 60 minut)
Informacje dla nauczyciela
Powyżej są wymienione zadania do wykorzystania podczas zajęć. Są to propozycje alternatywne i podczas jednych zajęć będą realizowane wybrane zagadnienia. Realizacje zawsze dostosowana do poziomu edukacyjnego uczniów.
Zajęcia prowadzi Beata Malentowicz
