Sztuczna inteligencja coraz częściej staje się częścią naszego codziennego życia. Korzystamy z niej, aby wyszukiwać informacje, tworzyć teksty i obrazy, przygotowywać materiały edukacyjne, rozwiązywać problemy czy szukać inspiracji. Narzędzia AI potrafią zrobić wiele, ale nie są nieomylne. Mogą wygenerować nieprawdziwe informacje, wymyślić źródła, błędnie zinterpretować dane lub przedstawić przekonująco brzmiącą odpowiedź, która nie ma potwierdzenia w rzeczywistości.
W świecie, w którym coraz trudniej odróżnić treści stworzone przez człowieka od tych wygenerowanych przez algorytmy, szczególnego znaczenia nabierają krytyczne myślenie, kompetencje informacyjne i umiejętność weryfikowania źródeł. Korzystanie z AI wymaga nie tylko znajomości narzędzi, ale także świadomości ich ograniczeń i odpowiedzialności za wykorzystanie wygenerowanych treści.
Podczas szkolenia uczestnicy poznają najczęstsze rodzaje błędów popełnianych przez narzędzia AI oraz dowiedzą się, dlaczego sztuczna inteligencja może generować tzw. halucynacje, czyli wiarygodnie brzmiące, ale nieprawdziwe treści. Nauczą się rozpoznawać sygnały ostrzegawcze, weryfikować informacje i zadawać pytania, które pomagają uzyskać bardziej wartościowe odpowiedzi.
Szkolenie będzie również okazją do przyjrzenia się możliwościom wykorzystania AI w manipulowaniu odbiorcami. Uczestnicy poznają przykłady fałszywych treści, zmanipulowanych obrazów i materiałów typu deepfake oraz zastanowią się, jak przygotować uczniów i użytkowników biblioteki do świadomego funkcjonowania w świecie, w którym technologia pozwala tworzyć coraz bardziej przekonujące treści.
Adresaci szkolenia
Szkolenie adresowane jest do:
- nauczycieli wszystkich etapów edukacyjnych,
- nauczycieli bibliotekarzy,
- bibliotekarzy,
- wychowawców,
- nauczycieli informatyki i przedmiotów humanistycznych,
- pedagogów i osób pracujących z dziećmi i młodzieżą,
- osób zainteresowanych edukacją medialną i informacyjną,
- osób korzystających z narzędzi sztucznej inteligencji w pracy zawodowej.
Cele szkolenia
Cel ogólny
Rozwijanie umiejętności krytycznego i świadomego korzystania z narzędzi sztucznej inteligencji oraz przygotowanie uczestników do rozpoznawania błędów, nieprawdziwych informacji i prób manipulacji z wykorzystaniem AI.
Cele szczegółowe
Uczestnik:
- poznaje możliwości i ograniczenia współczesnych narzędzi sztucznej inteligencji,
- rozumie, dlaczego AI może generować błędne lub nieprawdziwe informacje,
- poznaje zjawisko „halucynacji” sztucznej inteligencji,
- potrafi rozpoznać sygnały wskazujące na potencjalnie błędną odpowiedź AI,
- poznaje zasady weryfikowania informacji wygenerowanych przez AI,
- rozwija umiejętność krytycznej oceny treści generowanych przez sztuczną inteligencję,
- poznaje sposoby sprawdzania źródeł i odwołań podawanych przez AI,
- rozumie, że odpowiedź wygenerowana przez AI nie jest automatycznie wiarygodnym źródłem informacji,
- poznaje przykłady wykorzystania AI do tworzenia i rozpowszechniania zmanipulowanych treści,
- poznaje pojęcia związane z deepfake, syntetycznymi obrazami i treściami generowanymi przez AI,
- rozwija kompetencje informacyjne i medialne niezbędne do funkcjonowania w cyfrowym świecie,
- poznaje sposoby rozmawiania z uczniami o błędach i manipulacjach generowanych przez AI,
- potrafi zaplanować aktywności rozwijające krytyczne myślenie i umiejętność weryfikacji informacji.
Omawiane treści
- AI – co potrafi, a czego nie potrafi sztuczna inteligencja?
- Dlaczego AI się myli? Ograniczenia modeli generatywnych.
- „Halucynacje” AI – czym są i dlaczego powstają?
- Fałszywe informacje, zmyślone fakty i nieistniejące źródła.
- Jak rozpoznać, że odpowiedź wygenerowana przez AI może być błędna?
- AI a prawda – dlaczego przekonujący język nie oznacza wiarygodnej informacji?
- Jak weryfikować treści wygenerowane przez sztuczną inteligencję?
- Sprawdzanie źródeł, danych, cytatów i faktów.
- Jak zadawać AI dobre pytania i prosić o uzasadnienie odpowiedzi?
- Krytyczne myślenie jako podstawowa kompetencja użytkownika AI.
- AI jako narzędzie manipulacji – możliwości i zagrożenia.
- Deepfake, syntetyczne obrazy i materiały audio oraz inne treści generowane przez AI.
- Jak rozpoznawać zmanipulowane lub sztucznie wygenerowane treści?
- AI w mediach społecznościowych i przestrzeni informacyjnej.
- Odpowiedzialne korzystanie z AI – bezpieczeństwo, prywatność i ochrona danych.
- Rola nauczyciela i bibliotekarza w rozwijaniu kompetencji informacyjnych i medialnych.
- Przykłady ćwiczeń i aktywności uczących krytycznej oceny treści generowanych przez AI.
- Jak rozmawiać z uczniami o wiarygodności informacji w świecie sztucznej inteligencji?
Forma szkolenia
Forma online
- wykład z prezentacją multimedialną,
- demonstracja działania wybranych narzędzi AI,
- analiza przykładowych odpowiedzi wygenerowanych przez sztuczną inteligencję,
- ćwiczenia w rozpoznawaniu błędów i „halucynacji” AI,
- analiza przykładów zmanipulowanych i syntetycznych treści,
- praktyczne ćwiczenia z weryfikowania informacji i źródeł,
- dyskusja i wymiana doświadczeń,
- propozycje aktywności do wykorzystania w pracy z uczniami i czytelnikami.
Przewidywany czas: 2 godziny.
Forma stacjonarna
- wykład z prezentacją multimedialną,
- demonstracja wybranych narzędzi AI,
- ćwiczenia indywidualne, w parach i grupach,
- analiza i weryfikacja przykładowych treści wygenerowanych przez AI,
- rozpoznawanie błędów, nieprawdziwych informacji i manipulacji,
- ćwiczenia dotyczące oceny wiarygodności źródeł,
- analiza przykładów deepfake i treści syntetycznych,
- opracowanie pomysłów na zajęcia rozwijające krytyczne myślenie i kompetencje informacyjne,
- dyskusja i wymiana doświadczeń.
Przewidywany czas zajęć: 3 godziny.
Termin
Termin do uzgodnienia.
Szkolenie prowadzi Beata Malentowicz
