Patroni Roku 2026
Rok 2026 będzie czasem szczególnej refleksji nad historią, kulturą, nauką i wartościami społecznymi Polski. Podczas posiedzenia w dniu 26 września Sejm Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwały ustanawiające patronów roku, upamiętniające wybitne postaci, ważne instytucje i idee znaczące dla tożsamości narodowej. Wcześniej swoje decyzje ogłosił również Senat Rzeczypospolitej Polskiej.
Patroni Roku 2026 wybrani przez Sejm
Wśród patronów roku 2026 znaleźli się wybitni Polacy, których życie i twórczość wywarły trwały wpływ na kulturę, naukę, sztukę i walkę o niepodległość:
Józef Maksymilian Ossoliński
W 2026 roku przypada 200. rocznica śmierci twórcy i założyciela Narodowego Instytutu Ossolińskiego – Ossolineum. Ossoliński był jedną z najwybitniejszych postaci polskiego życia intelektualnego: bibliofilem, literaturoznawcą, poetą, tłumaczem, historykiem i pionierem slawistyki. Całe swoje życie poświęcił ochronie i rozwojowi polskiej kultury i nauki.
Ignacy Daszyński
W 160. rocznicę urodzin i 90. rocznicę śmierci Sejm oddaje hołd jednemu z ojców polskiej niepodległości. Ignacy Daszyński był premierem i marszałkiem Sejmu, a przez pół wieku aktywnie działał na rzecz praw obywatelskich i demokracji, zarówno w parlamencie monarchii austro-węgierskiej, jak i w Sejmie II Rzeczypospolitej.
Józef Czapski
W 2026 roku minie 130 lat od urodzin tego wybitnego malarza, pisarza i świadka historii XX wieku. Czapski był jednym z nielicznych świadków zbrodni katyńskiej. W swojej książce „Kraina nieludzka” przedstawił dramatyczny obraz Związku Radzieckiego podczas II wojny światowej. Po wojnie był współzałożycielem emigracyjnego czasopisma „Kultura” w Paryżu, jednego z najważniejszych intelektualnych wydawnictw polskiej społeczności emigracyjnej.
Sergiusz Piasecki
Sejm uhonorował Sergiusza Piaseckiego za jego osiągnięcia literackie, patriotyzm i walkę o wolność. Był weteranem wojny polsko-bolszewickiej, oficerem wywiadu oraz barwną i niejednoznaczną postacią – przemytnikiem i awanturnikiem. Uznanie jako pisarz zdobył dopiero w wieku dorosłym. Podczas II wojny światowej walczył w szeregach Armii Krajowej, a po wojnie pisał na emigracji, ponieważ jego dzieła były całkowicie zakazane do publikacji w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Stanisław Staszic
W 2026 roku przypada 200. rocznica śmierci jednego z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego oświecenia. Staszic był filozofem, publicystą, przyrodnikiem, tłumaczem i reformatorem życia społecznego. Jako pionier spółdzielczości i działacz państwowy odegrał znaczącą rolę w kształtowaniu nowoczesnego państwa polskiego.
Mieczysław Fogg
W 125. rocznicę urodzin Sejm uhonoruje jednego z najpopularniejszych polskich artystów scenicznych XX wieku. Mieczysław Fogg był ambasadorem polskiej kultury na całym świecie – sprzedał ponad 25 milionów płyt i dał tysiące koncertów w kraju i za granicą. Podczas II wojny światowej i powstania warszawskiego wykazał się odwagą i patriotyzmem.
Sejm ogłosił również rok 2026 rokiem:
Polskiego Radia – w związku ze 100. rocznicą rozpoczęcia regularnego nadawania. 18 kwietnia 1926 r. po raz pierwszy rozległy się słowa „Halo, halo, Polskie Radio”, otwierając nowy rozdział w historii polskich mediów.
Kolei Polskich – w stulecie powstania Państwowych Kolei Polskich, które odegrały kluczową rolę w integracji kraju i jego rozwoju gospodarczym.
Profilaktyki zdrowotnej – jako wyraz troski o zdrowie społeczeństwa i zachęta do dbania o kondycję fizyczną i psychiczną oraz regularnych badań profilaktycznych.
Patroni Roku 2026 wybrani przez Senat Rzeczypospolitej Polskiej
Senat Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił wcześniej swoje decyzje, wskazując inne ważne postaci i wydarzenia:
Andrzej Wajda
W 2026 roku przypada 100. rocznica urodzin i 10. rocznica śmierci tego wybitnego reżysera filmowego. Andrzej Wajda był współtwórcą Polskiej Szkoły Filmowej i kina niepokoju moralnego. Jego filmy stały się częścią kanonu światowej kinematografii, a on sam jednym z najważniejszych ambasadorów polskiej kultury.
Jerzy Giedroyć
Senat uhonorował założyciela i redaktora naczelnego paryskiego magazynu „Kultura”, jednego z najważniejszych ośrodków myśli politycznej polskiej emigracji. W 2026 roku przypada 80. rocznica założenia przez Giedroycia Instytutu Literackiego, który odegrał ogromną rolę w kształtowaniu nowoczesnej, otwartej wizji Polski.
Błogosławiona Matka Elżbieta Róża Czacka
W 2026 roku zostanie również uhonorowana pionierka polskiej tyflologii i założycielka ośrodka dla niewidomych w Laskach. Matka Czacka, sama będąca niewidoma, poświęciła swoje życie edukacji, rehabilitacji i integracji osób z dysfunkcją wzroku.
Senatorowie postanowili również, że rok 2026 będzie obchodzony jako:
Rok Miasta Gdyni – upamiętniający 100. rocznicę jego powstania. Gdynia stała się symbolem nowoczesności i dynamicznego rozwoju II Rzeczypospolitej Polskiej.
Rok protestów robotniczych z czerwca 1976 r. – w 50. rocznicę wydarzeń w Radomiu, Ursusie i Płocku, które były wyrazem walki o godność, sprawiedliwość społeczną i prawa pracownicze.
Rok 2026 zapowiada się jako czas intensywnej refleksji historycznej i kulturowej.